Energiebeheer in woningen
Energiebeheer betekent dat je het verbruik en de productie van elektriciteit opvolgt en stuurt om zo efficiënt mogelijk met energie om te gaan. In moderne woningen speelt energiebeheer een steeds belangrijkere rol, zeker in combinatie met zonnepanelen, warmtepompen en thuisbatterijen.
Wat is energiebeheer?
Het doel van energiebeheer is:
- minder energie verspillen;
- meer eigen opgewekte energie gebruiken;
- kosten beperken;
- het elektriciteitsnet minder belasten.
Energiemanagementsystemen (EMS)
Een energiemanagementsysteem (EMS) is een systeem waarmee je het energieverbruik en de energieproductie kan meten, en meestal ook beheren/aansturen. Het gaat hier nog niet om volwaardige smart home/domoticasystemen.
Een EMS kan:
- het actuele verbruik tonen;
- de productie van zonnepanelen opvolgen;
- de laadtoestand van een batterij controleren;
- toestellen automatisch aansturen.
Het systeem wordt aangesloten op de digitale teller en verzamelt gegevens via sensoren of slimme meters (slimme schakelaars en slimme stopcontacten), en verwerkt die in een centrale module of app.
Slim meten
Slim meten betekent dat energieverbruik en -productie digitaal en in real time worden gemeten. Door slim te meten krijgt de gebruiker inzicht in:
- piekverbruik;
- sluimerverbruik;
- eigen verbruik van zonne-energie.
Meten is de eerste stap naar efficiënt sturen.
Slim sturen
Slim sturen betekent dat elektrische toestellen automatisch worden ingeschakeld op het juiste moment.
Voorbeelden:
- een warmtepomp kan bij voorkeur werken wanneer er zonne-energie beschikbaar is, of de opgewekte energie kan worden opgeslagen in een buffervat voor later gebruik;
- een elektrische wagen die oplaadt bij lage energietarieven;
- een batterij die laadt bij overschot en ontlaadt bij tekort.
Slim sturen gebeurt via timers, slimme relais of communicatiesystemen (via internet of een domoticasysteem)
Load balancing (vermogensbeheer)
Een belangrijk onderdeel van energiebeheer is load balancing. Dit betekent dat het totale vermogen in een woning wordt bewaakt zodat:
- de hoofdzekering niet overbelast wordt;
- grote verbruikers elkaar niet tegelijk inschakelen;
- piekbelasting wordt vermeden.
Bijvoorbeeld: wanneer de laadpaal actief is, kan het systeem tijdelijk andere toestellen beperken.
Dynamische energietarieven
Sommige energieleveranciers werken met variabele of dynamische tarieven. Een energiemanagementsysteem kan toestellen automatisch inschakelen wanneer de elektriciteitsprijs laag is. Dit helpt om energiekosten te verlagen en het net beter te benutten.
